13.09.2014 Σάββατο

13.09.2014 Σάββατο

Όταν ξεκινάω ένα καινούριο ημερολόγιο, ένα κατάλευκο άδειο τετράδιο, πάντα με πιάνει να καταφέρω να το γεμίσω μόνο με σημαντικές ιστορίες και όμορφες εμπειρίες... Ο αρχικός μου στόχος είναι να καταγραφούν μόνο όσα αξίζουν να καταγραφούν... και όλα τα υπόλοιπα να τα αφήνω να προσπερνάνε... Γραπτά, τουλάχιστον, ο εαυτός μου να είναι όπως θα ήθελα να είναι και όχι όπως είναι και η ζωή μου να μοιάζει όπως την ονειρεύομαι και όχι όπως την ζω (ακόμα κι αν, το ομολογώ, προσπαθώ υπερβολικά πολύ για να κάνω αυτούς τους δύο δρόμους… έναν.).

Οι πρώτες σελίδες είναι ωραία γραμμένες... χωρίς μουτζούρες... με ορθογραφία και σύνταξη σωστή... Τα γράμματα είναι γραμμένα ακριβώς πάνω στις σειρές του άδειου τετραδίου που αρχίζει να γεμίζει. Οι σκέψεις είναι τοποθετημένες με λογική σειρά και όλα βγάζουν νόημα. Τα συναισθήματα είναι συγκεκριμένα, ορισμένα, εστιασμένα. Είμαι πολύ περήφανη που, επιτέλους, φαίνεται να επικρατεί μια νοητική και ψυχολογική τάξη...

Μα όπου υπάρχει τάξη κινδυνεύει να εμφανιστεί και αταξία...

Και ενώ πάντα ξεκινάω με τις καλύτερες προθέσεις και έχω την ψευδαίσθηση ότι θα τα καταφέρω να διατηρήσω αυτήν την φαινομενική ισορροπία, από την αρχή μέχρι το τέλος, από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα, πάντα κάτι συμβαίνει και αρχίζει, χωρίς να το καταλάβω, η αρχή του χάους...

Αυτό που συμβαίνει... είναι η ίδια η ζωή... και η προσπάθεια μου να ανταπεξέλθω σε αυτήν... Τότε... δεν προλαβαίνω... να φανώ εγώ ή να φανεί η ζωή μου «όμορφη» και «σημαντική»...

Τα ημερολόγιά μου δεν υπάρχουν για να υπάρχουν. Δεν υπάρχουν για να διαβαστούν... εξάλλου, ειλικρινά, έτσι όπως είναι, δεν νομίζω να διαβάζονται... Τα ημερόλογιά μου υπάρχουν για να με στηρίζουν, για να με βοηθάνε να τα βγάζω πέρα... και στα «δύσκολά» μου σημεία οι σκέψεις είναι διάσκορπες και τα συναισθήματα ανακατεμένα. Τα γράμματα γράφονται προς διάφορες κατευθύνσεις και τους είναι, σχεδόν, ακατόρθωτο να μείνουν σε ευθεία. Οι μουτζούρες επικρατούν παντού... Φράσεις που μένουν μισές... Σειρές που μένουν κενές... Προσπαθώ να τα οργανώσω όλα αλλά δεν τα καταφέρνω... Και, έτσι απλά, οι επόμενες σελίδες αρχίζουν και γεμίζουν με όλα αυτά που είναι απαραίτητο να γεμίσουν για να καταφέρω να αντιμετωπίσω την πραγματικότητά μου και να ζήσω την ζωή μου…

Μέχρι να φτάσω στο τέλος του τετραδίου αποκαλύπτεται μπροστά μου για μια ακόμα φορά το πολύπλοκο μυαλό μου... Κάτι που σκέφτηκα, κάτι που ένιωσα, κάτι που είδα... κάτι που θέλω, κάτι που με πονάει, κάτι που με ενοχλεί... κάτι που πρέπει, κάτι που ίσως να γίνεται, κάτι που ίσως θα συμβεί... κάτι που δεν θα ήθελα να ισχύει, κάτι που δεν θα ήθελα να έχω, κάτι που δεν θα ήθελα να κάνω... κάτι που δεν μπορώ να καταλάβω, κάτι που δεν μπορώ να αντεχτώ, κάτι που δεν μπορώ να ξεπεράσω... Όλα μαζί... Χωρίς να βγαίνει κανένα νόημα... Και λίγο... κάποιες φορές μπορεί και πολύ... απογοητεύομαι από αυτό που είμαι και από αυτό που είναι η ζωή μου...

Μετά σκέφτομαι πως... δεν πειράζει... ίσως μεγαλύτερη σημασία έχει, από το να είναι τα ημερολόγιά μου όμορφα και καθαρά, το να υπηρετούν τον βασικό τους στόχο. Να με βοηθάνε να υπάρχω. Να προχωράω στην ζωή μου. Και αν για να υπάρχω… χρειάζεται να υπάρχει και ένα γραπτό, ή όποιας άλλης μορφής, χάος από δίπλα... Ας υπάρχει...

Γιατί, ίσως, μια μέρα αυτό το χάος να με βοηθήσει να φτάσω να γίνω αυτό που θα ήθελα... και τότε, ίσως, οι σελίδες να αρχίσουν να γράφονται απλά και τακτοποιημένα σχεδόν από μόνες τους... γιατί η ζωή μου θα είναι όπως την θέλω... Αλλά, μέχρι τότε, ας επιτρέψω στα τετράδιά μου να είναι όπως έχουν ανάγκη να είναι και όπως χρειάζεται να είναι για να επιβιώσω... Ας μου επιτρέψω να είμαι όπως είμαι...

Και ας μην έχω μεγάλες απαιτήσεις χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν κάνω μεγάλες προσπάθειες...

Αλλά αν το τίμημα του να είμαι αυτό που είμαι και του να γίνω αυτό που θα γίνω είναι μερικά μουτζουρωμένα τετράδια στην πορεία που δεν διαβάζονται... Ας είναι...

Αυτά είναι τα τετράδιά μου... (ακόμα κι αν πολλές φορές δεν νιώθουν σαν τετράδιά μου)
Με ό,τι προλαβαίνει να γραφτεί...
Όσο γράφεται και Όπως γράφεται...

Και αυτή είμαι εγώ (ακόμα κι αν πολλές φορές δεν νιώθω σαν εγώ)
Όσο γράφομαι και Όπως γράφομαι...

...

Και αυτό είναι αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάω...

...Τα ημερολόγιά μου δεν υπάρχουν για να υπάρχουν, υπάρχουν για να υπάρχω...

Θέλεις ένα γλυκό;

Αυτή κάθεται απέναντί του και ανοίγει μία σακούλα με διάφορα γλυκά. Του προτείνει να φάει ένα με δαμάσκηνο. Εκείνος αρνείται με ένα περίεργο ύφος. Του προτείνει να φάει ένα με ταχίνι. Εκείνος αρνείται με το ίδιο ύφος και ακόμα πιο έντονο και ακόμα πιο «κάπως». Εγώ προσπαθώ να συγκεντρωθώ αλλά είμαι στο διπλανό τραπέζι και δεν είναι και το πιο εύκολο πράγμα στο κόσμο γιατί εκείνος μιλάει δυνατά σαν να θέλει να τραβήξει την προσοχή. Δεν νομίζω την δική μου. Νομίζω όλου του κόσμου. Νομίζω εκείνη την προσοχή που δεν του δόθηκε ποτέ, ίσως, ακόμα κι όταν θα έπρεπε να του δοθεί. Αρχίζει να λέει πως αυτά τα γλυκά είναι υγιεινοδηθενιά... πως τα γλυκά εδώ στην Ελλάδα είναι... μπουρ μπουρ... το ένα... και... μπουρ μπουρ... το άλλο... Με την πρώτη κουταλιά αηδιάζει... Δεν τα μπορεί... και δεν τα αντέχει... Εγώ κοιτάζω τα λευκά χαρτιά μου και προσπαθώ να μην ακούω... Ήθελα λίγη ησυχία... Εκείνος να συνεχίζει... που στην Αμερική τα γλυκά είναι γλυκά... Το βούτυρο κακάο είναι βούτυρο κακάο... Εδώ όλα είναι ψεύτικα και τίποτα δεν έχει γεύση... Μπουρ μπουρ... Με το που τα μυρίζεις καίγεσαι... Μπουρ μπουρ... Αυτό το τελευταίο δεν το κατάλαβα προφανώς κάτι έχασα στο ενδιάμεσο... Μπουρ Μπουρ... Αυτή του λέει κάτι σε σχέση με το ότι πάντως αυτά τα γλυκά, από το συγκεκριμένο κατάστημα που έχει ανακαλύψει, είναι καλά... Εκείνος συνεχίζει... της λέει πως δεν καταλαβαίνει... όταν δεν σου αρέσει κάτι δεν σου αρέσει κάτι... δεν έχει σημασία τι είναι απλά δεν σου αρέσει... Μπουρ μπουρ... Το τυρί είναι χωρίς γεύση... Η γαλοπούλα είναι χωρίς γεύση... Α! Πήγαμε και στο τυρί και στην γαλοπούλα... Μπουρ μπουρ... Και ο μπακλαβάς στην Τουρκία είναι μπακλαβάς... Εδώ όμως... Μπουρ μπουρ... Δεν είναι φιλέλληνας... αλλά ούτε φιλότουρκος... Προς Θεού! Έτσι λέει... Προς θεού, δεν είναι φιλότουρκος... αλλά ο μπακλαβάς... Μπουρ μπουρ... Μουτζουρώνω τα άδεια χαρτιά μου... ψάχνω απεγνωσμένα για κανένα άλλο άδειο τραπέζι... αλλά μάταια... Υγιεινό είναι μια λέξη που συμπεριλαμβάνει τα πάντα και δεν σημαίνει τίποτα... Έτσι λέει εκείνος... Μπουρ Μπουρ... Αυτό να το καταγράψω και να το σκεφτώ και να το αναλύσω... Σκέφτομαι εγώ... Μπουρ μπουρ... Εκείνη έχει βουλιάξει στην καρέκλα της και έχει την σακούλα με τα γλυκά δίπλα και τα κοιτάζει... Και στην Ιταλία... Μπουρ μπουρ... λέει εκείνος... Μπουρ μπουρ... το ένα στην Ιταλία... Μπουρ μπουρ... το άλλο στην Ιταλία... Μπουρ μπουρ... Μου έρχεται να πω σε αυτήν την γυναίκα... «Σε παρακαλώ!!! Δώσε μου ένα γλυκό με δαμάσκηνο! Ή ένα με ταχίνι!!!» αλλά δεν το λέω... είναι από εκείνες τις φορές που, δυστυχώς, δεν έχω όρεξη να μιλήσω... Κρίμα... Ήμουν σίγουρη πως αν δοκίμαζε κάποιος από τα γλυκά της σακούλας της θα την έκανε να χαμογελάσει... Αδειάζει ένα τραπέζι λίγο πιο δίπλα και μαζεύω τα πράγματα μου γρήγορα... Να προλάβω να φύγω από αυτήν την καταπιεστική ατμόσφαιρα... Μπουρ μπουρ... ακούω... Μόνο... Μπουρ μπουρ... και σκέφτομαι την εναλλακτική ιστορία...

Αυτή κάθεται απέναντί του και ανοίγει μία σακούλα με διάφορα γλυκά. Του προτείνει να φάει ένα με δαμάσκηνο. Και εκείνος... το δέχεται με χαμόγελο...

...(ή ακόμα και δεν το δέχεται με χαμόγελο...)...

(Αν και προτιμάω την εκδοχή που δέχεται το γλυκό της με χαμόγελο... μου φαίνεται πιο γλυκό... )

Διαβάζω την ζωή, ζώντας την και Ζω την ζωή, διαβάζωντάς την.

(Αυτά έγραψα στο μικρό, μαύρο-ασημί, τετραδιάκι μου, στις 21.08.2014, την Πέμπτη, το πρωί... Τα έγραψα χωρίς καμία παύση... απλά γράφοντας ασταμάτητα... ελάχιστα πράγματα άλλαξα... δεν ήθελα να πειράξω όσα γράφτηκαν... καμιά φορά, είναι ωραίο να αφήνεις τα πράγματα όπως είναι... κι ας νιώθεις πως θα μπορούσαν πολλά πράγματα να είναι διαφορετικά... και ας μην είσαι σίγουρος αν σε εκφράζουν όλα... Καμιά φορά, θέλεις να είσαι λίγο πιο ελεύθερος... να μην νιώθεις το βάρος της ευθύνης σε κάθε λέξη ή κίνησή σου... να μην οδηγήσει η σκέψη την γραφή αλλά η γραφή την σκέψη... και δεν τα έγραφα για εδώ... δεν ξέρω για πού τα έγραφα... αλλά δεν τα έγραφα για εδώ... ίσως τα έγραφα μόνο στο μικρό, μαύρο-ασημί, τετραδιάκι μου... )


Διαβάζω την ζωή, ζώντας την και Ζω την ζωή, διαβάζωντάς την.


Υπάρχει κάτι ενδιαφέρον στο να διαβάζεις την ζωή κάποιου διάσημου συγγραφέα, ηθοποιού, τραγουδιστή, μουσικού, χορευτή, επιστήμονα ή οτιδήποτε άλλο. Προσωπικά, νομίζω ότι υπάρχει κάτι ενδιαφέρον στο να διαβάζεις και την ζωή κάποιου άσημου απλά δεν σου δίνεται η δυνατότητα να το κάνεις γιατί λίγοι μη διάσημοι θα αποφασίσουν-θα προσπαθήσουν-θα επιθυμήσουν-θα τους δοθεί η ευκαιρία-θα καταφέρουν- να γράψουν για την ζωή τους. Είναι αυτή η δύναμη της πραγματικής ζωής-η ουσία της αληθινής ιστορίας- που συγκινεί. Αυτό το να παρακολουθήσεις την διαδρομή ενός ανθρώπου μέσα σε κάποιες περιορισμένες σελίδες ή μέσα σε κάποιο περιορισμένο χρόνο σαν αναγνώστης ή θεατής.

Καταγράφοντας την ζωή είναι σαν να την αιχμαλωτίζεις και να την ελευθερώνεις, ταυτόχρονα.
Καταγράφοντας τον θάνατο είναι σαν να τον κάνεις πιο προσιτό αλλά και σαν να καταλαβαίνεις το πόσο απρόσιτος είναι.
Δεν μπορείς να νικήσεις τον θάνατο μπορείς όμως να μιλήσεις για αυτόν.
Δεν μπορείς να νικήσεις την ζωή μπορείς όμως να την διηγηθείς.

Εξάλλου, δεν είναι θέμα νίκης ή ήττας. Είναι θέμα ύπαρξης. Καμία μάχη. Κανένας αγώνας. Κι ας τα βιώνει κανείς όλα σαν άνισες μάχες και σαν άδικους αγώνες. Κανένας φίλος, κανένας εχθρός. Κι ας τους βιώνει κανείς όλους σαν πιστούς φίλους ή σαν προδότες εχθρούς. Ή ακόμα χειρότερα... σαν προδότες φίλους ή σαν φίλους εχθρούς. Τότε βιώνει κανείς τον κόσμο αναποδογυρισμένο! Μα δεν είναι ο κόσμος που αναποδογυρίζει. Είναι η αρχική μας αίσθηση αναποδογυρισμένη.

Η ζωή είναι απλά η ζωή. Ποτέ δεν ζήτησε να γίνει κάτι άλλο. Όλα τα υπόλοιπα, τα θετικά ή τα αρνητικά, τα κάνουν οι άνθρωποι και-ποιος ξέρει;- ίσως και σε άλλους κόσμους άλλα πλάσματα. Δύσκολο να πιστέψει κανείς πως κάπου αλλού δεν μπορεί να υπάρχουν άλλου τύπου πλάσματα με νοημοσύνη ίσως όχι σαν την δική μας αλλά εξίσσου σημαντική και αρκετά ισχυρή για να δημιουργήσει ή να καταστρέψει...

Αλλά δεν ξέρω πώς πήγε η σκέψη μου εκεί! Είχα πολύ καιρό να σκεφτώ άλλους πλανήτες και άλλα πλάσματα.

Η σκέψη μου είναι πάντα εστιασμένη εδώ.
Σε αυτόν τον κόσμο.
Σε αυτήν την γη.
Στα πλάσματά της.
Και, επομένως, και στους ανθρώπους της.
Ίσως για αυτό μου αρέσει να διαβάζω και για τις ζωές τους ή να ακούω για αυτές...

Νιώθω πόσο διαχρονικά και επίκαιρα είναι όλα.

Οι αγωνίες πόσο ίδιες φαίνονται! Τα άγχη για το επαγγελματικό κομμάτι, οι ανάγκες και οι επιθυμίες για το ερωτικό κομμάτι...

Πόσο ίδια από τον έναν άνθρωπο στον άλλον...
Και, ταυτόχρονα, πόσο διαφορετικά...

Νιώθω απλά σαν να ενώνεται η ζωή μου με την ζωή του όποιου μελετάω. Σαν να γίνονται όλα λίγο πιο εύκολα και λίγο πιο απλά.

Διαβάζεις ότι ο τάδε γεννήθηκε εκεί, τότε.
Και σκέφτεσαι ότι εσύ γεννήθηκες εκεί, τότε.
Δεν είναι ίδιο ούτε το εκεί ούτε το τότε.
(το τότε σίγουρα δεν είναι ίδιο, το εκεί μπορεί να τύχει και να είναι... )
Το μόνο που είναι ίδιο είναι το ρήμα «γεννήθηκε».
Και αυτός γεννήθηκε.
Και εσύ γεννήθηκες.
Αυτό είναι το κοινό σημείο. Η γέννα.

Αμέσως μετά διαβάζεις ότι ο ίδιος τάδε πέθανε εκεί, τότε.
Και αναρωτιέσαι για το εκεί, αναρωτιέσαι και για το τότε.
Για το (κοντινό ή μακρινό) μελλοντικό δικό σου εκεί και τότε.
Αναρωτιέσαι και για το πώς και ίσως και για το γιατί.
Μα και πάλι το κοινό σημείο κρύβεται στο ρήμα.
Και αυτός πέθανε.
Και εσύ θα πεθάνεις.
Αυτό είναι το κοινό σημείο. Ο θάνατος.

Ο χρόνος αλλάζει. Ο χρόνος διαφέρει.
Όχι η ουσία. Αυτή μένει ίδια.

Διαβάζεις μετά πως αυτός ήταν γιος ή κόρη, ήταν παιδί κάποιου.
Και εσύ ήσουν και είσαι παιδί κάποιου.
Διαβάζεις λίγα πράγματα για τον πατέρα του και για την μητέρα του, για τους γονείς του.
Και αμέσως σκέφτεσαι τους δικούς σου γονείς.
Τον δικό σου πατέρα και την δική σου μητέρα.
Τα παιδικά του χρόνια σου φέρνουν στο μυαλό τα δικά σου παιδικά χρόνια. Η παιδική του ηλικία σου φέρνει στο μυαλό την δική σου παιδική ηλικία.
Και πότε καταφέρνεις να βγεις από την δική σου ζωή και να ζήσεις την δική του ζωή σαν δική σου και πότε επιστρέφεις, είτε το θέλεις είτε όχι, σε εσένα.

Βλέπεις τις διαφορές.
Βλέπεις και τις ομοιότητες.

Πάντως, ο πατέρας, η μητέρα, οι γονείς, είναι κοινά σημεία. Κι ας είναι διαφορετικοί άνθρωποι, διαφορετικές ιστορίες, διαφορετικές εμπειρίες. Υπάρχουν γονείς και γονείς και η κλίμακα είναι μεγάλη. Αλλά είναι γονείς, όπως κι αν είναι. Όπως και τα αδέρφια, είναι αδέρφια... και η οικογένεια, οικογένεια...

Μετά διαβάζεις για τις σπουδές... και αρχίζεις και σκέφτεσαι τις σπουδές... Αν η ζωή του άλλου δηλαδή έχει σπουδές... και αν η ζωή η δική σου έχει σπουδές... Διαβάζεις για αυτές... Κάπου συμφωνείς, κάπου διαφωνείς, κάπου ταυτίζεσαι, κάπου δεν ταυτίζεσαι, κάπου καταλαβαίνεις, κάπου δεν καταλαβαίνεις. Αλλά και πάλι η ανάγκη για γνώση, ανάγκη για γνώση... είτε ανήκει στο πριν είτε στο τώρα, είτε ανήκει σε εσένα είτε σε κάποιον άλλον. Όποιος κι αν είναι ο άνθρωπος, όποιο κι αν είναι το αντικείμενο, οι σπουδές... σπουδές...

Και μετά είναι ο έρωτας... και η πορεία προς αυτόν...
Πάθη... Σχέσεις... Αισθήματα... Τόσο ίδια μέσα στον χρόνο, τόσο κοινά από άνθρωπο σε άνθρωπο, που καμιά φορά φαντάζει μικρό και γελοίο το πόσο βασανιζόμαστε από αυτά...
Όλο και κάπου υπάρχει ένας ανολοκλήρωτος έρωτας... όλο και κάπου υπάρχει ένα ολοκληρωμένο πάθος... όλο και κάπου υπάρχει κάποιος... όλο και κάπου υπάρχει η ιδέα κάποιου... όλο και κάπου κάτι που δεν ξεπερνιέται... όλο και κάπου κάτι που τελικά θα ξεπεραστεί...
Και σκέφτεσαι...
Τους άντρες ή τις γυναίκες που πέρασαν ή που θα περάσουν από την ζωή σου... Τις σχέσεις που έζησες ή που θα ζήσεις... Τα πάθη που βίωσες ή που θα βιώσεις... Πάθη και με τις δύο έννοιες... Την θετική και την αρνητική...

Διαβάζεις και για γάμους, διαζύγια, παιδιά... Ενώσεις και χωρισμούς... Γόνους και απογόνους... και σκέφτεσαι τα δικά σου... ο καθένας σκέφτεται τα δικά του...

Διαβάζεις για την επαγγελματική πορεία και την οικονομική ανασφάλεια... την ανάγκη για ελευθερία... την προσπάθεια για ανεξαρτησία... και σκέφτεσαι τα δικά σου... ο καθένας σκέφτεται τα δικά του...

Διαβάζεις ημερομηνίες.
Όταν ήταν 30, αυτός, ο τάδε, έκανε αυτό, το τάδε.
Όταν ήταν 40, αυτός, ο τάδε, έκανε αυτό, το τάδε.
Όταν ήταν 50, αυτός, ο τάδε, έκανε αυτό, το τάδε.
Και εσύ τι;
Όταν ήσουν 30; Εσύ;
Όταν ήσουν 40; Εσύ, ο τάδε, τι;
Όταν ήσουν 50; Εσύ, ο τάδε, τι έκανες;
Υπολογίζεις...
Χρόνια, μέρες, ώρες...
Που πέρασαν.
Που θα περάσουν.

Διαβάζεις για την ζωή του άλλου και αυτό που σε απασχολεί είναι ότι όση αλήθεια κι αν διαβάζεις δεν είναι η αλήθεια. Ούτε της ζωής. Ούτε του άλλου.

Αν έγραφε κάποιος την ζωή σου... και έγραφαν πότε και πού γεννήθηκες, πότε και πού θα πεθάνεις, τι σπούδασες, πού δούλεψες, πόσους και ποιους ερωτεύτηκες, ποιες ήταν οι σχέσεις σου... Αν έγραφαν την πορεία σου, στα 30, στα 40, στα 50... Αν έγραφαν για τις ώρες, τις μέρες, τα χρόνια... (ακόμα κι αν έγραφες εσύ ο ίδιος για όλα αυτά)... Αυτό που θα απουσίαζε από την αλήθεια, θα ήταν η αλήθεια. Αυτό που θα απουσίαζε από την αληθινή ζωή, θα ήταν η ζωή. Οι σκέψεις που κάνεις κάθε δευτερόλεπτο. Τα συναισθήματα που κάνεις κάθε λεπτό. Θα έλειπε ο χτύπος της καρδιάς σου και η αναπνοή του σώματός σου. Γιατί το κείμενο, το όποιο κείμενο, δεν έχει καρδιά και αναπνοή. Όσο ζωντανό κι αν καταφέρει να μοιάζει ή να γίνει. Και αυτό που θα έλειπε από την καταγεγραμμένη ζωή σου θα ήταν το βασικότερο συστατικό της: Εσύ.

Πολλές φορές αναρωτιέμαι ποια είναι η αληθινή αλήθεια αυτών των ανθρώπων που διάβασα την ζωή τους. Πώς θα ήταν να βίωνα μία μέρα μέσα στο μυαλό τους και στο σώμα τους; Πώς ήταν τα πραγματικά αδιέξοδα της ψυχής τους; Πώς ήταν οι πραγματικοί λαβύρινθοι του μυαλού τους;

Εγώ ξέρω πως τα δικά μου αδιέξοδα και οι δικοί μου λαβύρινθοι είτε γραφτούν από εμένα είτε από κάποιον άλλον σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να μεταφερθούν όπως τα ζω.

Άλλοτε τα πλησιάζω περισότερο, άλλοτε λιγότερο... Αλλά ποτέ δεν γίνεται ταύτιση γραφής-ζωής...

Άντε πάλι! Δεν ξέρω γιατί με απασχολεί τόσο αυτό το θέμα τελευταία...

Διαβάζοντας τις ζωές των άλλων μου συμβαίνουν δύο πράγματα.

Ζω τις ζωές των άλλων και απομακρύνομαι από την δική μου ή ζω την ζωή την δική μου και απομακρύνομαι από των άλλων.

Καμιά φορά, συμβαίνει, ταυτόχρονα.

Και νιώθω την ένωση και την απόσταση των ζωών.

Και είναι σαν να ζω τις ζωές των άλλων ζώντας και την δική μου. Ίσως δεν απομακρύνομαι... Ίσως πλησιάζω... την ίδια την ζωή...

Δεν ξέρω αν θέλω να καταγράψω τα όνειρα μου και δεν ξέρω και αν μπορώ να τα καταγράψω...

Διαβάζοντας τα όνειρα των άλλων απογοητεύομαι ή παίρνω θάρρος ανάλογα με το ποιος είναι ο άλλος και ποιο είναι το όνειρο.

Ξεκίνησα να γράφω πως μου αρέσει να διαβάζω την ζωή κάποιου... Υπάρχει κάτι ενδιαφέρον σε αυτό...

Καμιά φορά...

Σκέφτομαι πώς θα ήταν η δική μου ζωή αν την διάβαζα. Γεννήθηκε τότε. Έζησε τότε. Πέθανε τότε.

Κουνάω το κεφάλι. Κανείς δεν θα με μάθει πραγματικά. Είτε με γνωρίσει, είτε με διαβάσει. Όλα μάταιες προσπάθειες για επικοινωνία. Ο άνθρωπος είναι τόσο μπερδεμένος που δεν μπορεί να μεταφέρει το μπερδεμά του. Μπορεί μόνο να το φέρει, να το κουβαλάει. Ίσως αν μπορούσε με ακρίβεια να εκφραστεί να ξεμπερδευόταν. Αλλά αυτή η ακρίβεια έρχεται σε αντίθεση με την χαοτική του φύση... Με το υποσυνείδητό του...

Το υποσυνείδητό εκφράζεται πιο εύκολα μέσα από τις χαοτικές του εικόνες...
Το συνειδητό έχει ανάγκη τις δήθεν συγκεκριμένες λέξεις του...

Και κάπου εδώ πρέπει να σταματήσω...

Υπάρχει κάτι ενδιαφέρον στο να διαβάζεις την ζωή κάποιου...
Αλλά υπάρχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον στο να ζεις την δική σου...

-Πώς; -Απλά.

-Δεν μπορώ να καταλάβω πώς το κάνεις! Πώς γράφεις ό, τι ακριβώς αισθάνεσαι; Πώς εκφράζεσαι μέσα από τις λέξεις; Πώς το κάνεις; Εγώ όσο κι αν προσπαθώ αυτό είναι το αποτέλεσμα: Τσαλακωμένα χαρτιά... Μουτζουρωμένες σκέψεις... Τίποτα δεν γίνεται όπως το νιώθω. Τίποτα δεν είναι όπως το θέλω. Ξεκινάω κάτι και δεν το τελειώνω. Σταματάω κάτι και δεν το ξαναρχίζω. Έχω μια ιδέα και μετά γίνεται αέρας. Έχω έναν αρχικό ενθουσιασμό και μετά γίνεται μια τελική απογοήτευση. Μου φαίνεται δύσκολο να γράψω, να εξελίξω, να χτίσω, να επιμείνω, να ολοκληρώσω, να χαρώ την δημιουργία. Όλα μένουν σε ένα στάδιο πρώτης ύλης... Ακατέργαστο, χωρίς νόημα, υλικό... Δεν έχω ιδέα πώς πρέπει να το επεξεργαστώ; Τι να το κάνω; Πώς να το συνεχίσω;

-Πρώτα από όλα... κανένα υλικό δεν είναι χωρίς νόημα. Και δεύτερον από όλα... δεν είμαι εγώ αυτός ο άνθρωπος για τον οποίο μιλάς... Δεν το κάνω. Δεν γράφω ΑΚΡΙΒΩΣ ό, τι αισθάνομαι. Δεν εκφράζομαι όπως και όσο θα ήθελα μέσα από τις λέξεις. Απλά δεν με πειράζει. Την στιγμή που αντιλαμβάνεσαι πόσο μακρυά είναι αυτό που γράφεις από αυτό που αισθάνεσαι (όσο συνειδητοποιημένος κι αν είσαι ή νομίζεις ότι είσαι), εκείνη την στιγμή, πλησιάζουν περισσότερο από ποτέ αυτό που συμβαίνει με αυτό που καταγράφεται. Είμαι ελαστική με την γραφή μου, δεν θα γίνει ποτέ η ζωή μου. Ένα κομμάτι της, ναι. Μια οπτική της, ναι. Μα αυτό που είμαι δεν είναι αυτό που γράφεται ακόμα κι αν είμαι εγώ που το γράφω. Δεν μπορώ να με μεταφέρω στο χαρτί. Ό, τι κι αν κάνω... Όσα κι αν γράφω... δεν μπορώ να με κάνω αθάνατη. Δεν μπορώ να με συνεχίσω. Απλά προσπαθώ να μείνει ένας απόηχος μου... (για αυτό προσπαθώ να κάνω όσο γίνεται πιο καθαρό τον ήχο...) Ένας αντίλαλος... (για αυτό προσπαθώ να γίνει όσο γίνεται πιο καθαρή η φωνή...) Ένας... δεν ξέρω τι... άνθρωπος (όσο γίνεται πιο κοντά σε αυτό που είμαι χωρίς να είναι απαραίτητα εγώ); Ένας ανθρώπινος απόηχος-αντίλαλος...

Τώρα κι αν...

Δεν μπορώ να σε παρατήσω τώρα, ζωή... Δεν γίνεται... Το καταλαβαίνεις; Δεν σε παράτησα τότε... ή τότε... ή τότε... Πώς είναι δυνατόν να επιλέξω να παραιτηθώ τώρα παρατώντας σε; Όχι. Τώρα κι αν είναι που πρέπει να φανώ πιο δυνατή από ποτέ για να στηρίξω όσους με χρειάζονται... Τώρα κι αν είναι που πρέπει – επιβάλλεται – και θέλω να δώσω ελπίδα... Τώρα κι αν είναι που πρέπει να αγωνιστώ για το καλύτερο... Τώρα κι αν είναι που πρέπει να αποδείξω και σε εμένα και στους άλλους πως μπορούν να γίνουν τα πράγματα διαφορετικά... Τώρα κι αν είναι που πρέπει να δώσω αγάπη σε όσους την χρειάζονται... Τώρα κι αν πρέπει να προστατεύσω τα όνειρα των παιδιών... Τώρα κι αν πρέπει να υπερασπιστώ τα δικαιώματα των μεγάλων... Τώρα κι αν πρέπει να δείξω την άλλη πλευρά του νομίσματος... Τώρα κι αν πρέπει να ερωτευτώ... Τώρα κι αν πρέπει να επικοινωνήσω... Τώρα κι αν πρέπει να δίνω όλο μου τον εαυτό… Aπό το πιο μικρό μέχρι το πιο μεγάλο κομμάτι σου...

Τώρα που ο κόσμος γκρεμίζεται και η εποχή καταρρέει...

Τώρα που οι άνθρωποι απογοητεύονται και οι άνθρωποι απογοητεύουν...

Τώρα κι αν είναι Ζωή που πρέπει να σε Ζήσω...

Κλεισμένοι

Κοίταζα την ανοιχτή ντουλάπα μου... Όλα αυτά τα ρούχα... Όλα αυτά τα αντικείμενα... Για μια μελλοντική πιθανότητα... να φορεθούν... ή να χρησιμοποιηθούν... Για κάποιο λόγο... Δεν τα ήθελα πια... Όχι έτσι... κλεισμένα... Άρχισα να βγάζω μία μία τις κούτες... Η κάθεμία είχε γραμμένο πάνω της με μαρκαδόρο το περιεχόμενό της... Λουλούδια... Καπέλα... Βεντάλιες...

Μπήκε μέσα στο δωμάτιο και ήρθε δίπλα μου... Έκλεισε την ντουλάπα και με κοίταξε...

«Δεν γίνεται να τα πετάξεις.» μου είπε.
«Δεν θα τα πετάξω, θα τα χαρίσω.» απάντησα.

Ήξερα τι έπρεπε να γίνει.

«Είσαι σίγουρη;» μου είπε.
«Είμαι σίγουρη.» του είπα.

«Τότε... θα σε βοηθήσω.» είπε και άνοιξε ξανά την ντουλάπα... Άρχισε να κατεβάζει τις δύσκολες κούτες... Τις μεγάλες... Τις βαριές...
«Μπορείς να πάρεις ό, τι θέλεις.» του είπα.
«Δεν θέλω τίποτα. Μόνο να είσαι καλά.» μου είπε.
«Είμαι καλά. Για την ακρίβεια... Είμαι πολύ καλά. Είχα καιρό να είμαι τόσο καλά. Απλά δεν θέλω να τα κρατάω πια...» του είπα.

Γεμίσαμε όλο το δωμάτιο με κούτες και κουτάκια... με ρούχα, φορέματα χρωματιστά, περίεργες μπλούζες... με αντικείμενα, φλυτζάνια γυάλινα, καρεκλάκια παιδικά... ούτε που ξέρω τι βγήκε από εκείνη την ντουλάπα...

Να μαζεύω... να μαζεύω... για το μέλλον...

Τελειώσαμε και ξαπλώσαμε στο πάτωμα ανάμεσα στο χάος...

«Και τώρα τι;» με ρώτησε...
«Τώρα θα έρθουν να τα πάρουν, φίλοι και γνωστοί... Θέλω να χρησιμοποιηθούν... Θέλω να φορεθούν... καταλαβαίνεις; Δεν θέλω να είναι κλεισμένα σε μια ντουλάπα... »
«Και εγώ έτσι νιώθω...» μου είπε δισταχτικά «κλεισμένος σε μία ντουλάπα... αυτό που κάνεις μου δίνει μία αίσθηση ελευθερίας...»
«Δεν είσαι κλεισμένος σε μία ντουλάπα... ποτέ δεν ήσουν... και ποτέ δεν θα είσαι... » τον φίλησα στο μάγουλο, σηκώθηκε και έφυγε χωρίς να πούμε τίποτα άλλο...

Κι εγώ έτσι ένιωθα... κλεισμένη στην ντουλάπα... Ίσως για αυτό ήθελα να τα ελευθερώσω όλα αυτά... Βαρέθηκα με αυτές τις μελλοντικές πιθανότητες... Μήπως και τα χρειαστώ σαν σκηνικά... σε κάποια παράσταση... Εδώ δεν ξέρω αν θα ξαναπαίξω, αν θα ξαναβιώσω αυτό το συναίσθημα του να... Δεν θέλω πια όλα αυτά να περιμένουν μήπως και ανέβουν στην σκηνή... θέλω να χρησιμοποιηθούν στην ζωή... Θέλω να τα δώσω σε ανθρώπους που θα τα κάνουν κάτι... στο σήμερα και όχι στο αύριο...

Σηκώθηκα και έκλεισα την άδεια ντουλάπα...

Όχι πια κλεισμένες ντουλάπες... Όχι πια κλεισμένοι εαυτοί...

Έφυγα από το δωμάτιο και άφησα ένα χάος πίσω μου...

Για να συναντήσω ένα άλλο χάος μπροστά μου...

Θέλει δύναμη να ξεκαθαρίζεις το χάος... και ακόμα πιο δύναμη να περπατάς μέσα σε αυτό...

Οι δύο λόγοι...

Πριν πολλά πολλά χρόνια για ένα μικρό χρονικό διάστημα ήμουν ηθοποιός μιας ομάδας. Ανάμεσα στις διάφορες ασκήσεις και στα διάφορα παιχνίδια, κάποια στιγμή, κάναμε ένα τεστ στο οποίο έπρεπε να απαντήσουμε σε κάποιες ερωτήσεις. Όταν ρωτηθήκαμε κάτι σε σχέση με το τι μας αρέσει να κάνουμε στην ζωή εγώ απάντησα πως ένιωθα να είμαι προορισμένη για δύο πράγματα, να έχω γεννηθεί για δύο λόγους.

Ο ένας λόγος ήταν το να είμαι πάνω στην σκηνή. Αυτό, στην συγκεκριμένη ομάδα, δεν προκάλεσε καμία εντύπωση. Κάποιοι άνθρωποι με είχαν δει πάνω στην σκηνή και είχαν δει και πόσο προσπαθούσα κάτω από αυτήν. Γνώριζαν και το ταλέντο μου (που, παρένθεση, δεν έχω ιδέα αν υπάρχει ακόμα) αλλά και την ανάγκη μου να αποκτήσω μια τεχνική (που, παρένθεση, δεν κατάφερα να αποκτήσω ποτέ).

Ο δεύτερος λόγος ήταν το να αγαπάω τους ανθρώπους. Αυτό, στην συγκεκριμένη ομάδα, προκάλεσε έκπληξη. Ακόμα θυμάμαι κάποιες αντιδράσεις. Κάποια ειρωνικά γέλια, κάποια παραξενεμένα βλέμματα, κάποιες κοροϊδευτικές φράσεις. Φαινόταν περίεργο, αστείο ή γελοίο το να νιώθεις πως είσαι προορισμένος να αγαπάς.

Θυμάμαι πως αισθάνθηκα, έστω και για λίγο, «κάπως» εκείνη την στιγμή. Ένιωσα να με «κοροϊδεύουν» γιατί εκμυστηρεύτηκα πως αγαπάω όλο τον κόσμο και πως θέλω να βοηθάω τους ανθρώπους. Αλλά αυτό ήταν μία πραγματικότητά μου τόσο ισχυρή! Όσο αγαπούσα την τέχνη άλλο τόσο αγαπούσα και την ζωή!

Προφανώς, στον καλλιτεχνικό, ανταγωνιστικό, σκληρό, κόσμο όπου οι γνήσιες φιλίες σπανίζουν και οι ουσιαστικές σχέσεις είναι σχεδόν ανύπαρκτες, ήταν άξιο γέλιου αυτό που είπα...

Εξάλλου, μπορούμε να μιλάμε για διάφορα... αλλά, καμιά φορά, το να μιλάμε για την αγάπη είναι το πιο δύσκολο από όλα.

Αισθάνθηκα άβολα. Με έπιασαν οι γνώστες ή άγνωστες ανασφάλειές μου... Μήπως δεν έπρεπε να το έχω αναφέρει; Μήπως δεν ήταν ανάλογη η απάντηση στην ερώτηση; Μήπως ήταν λάθος η απάντησή μου; Λες και υπήρχαν σωστές και λάθος απαντήσεις... Μήπως δεν έπρεπε να το έχω μοιραστεί; Ίσως να ένιωσα και την έκθεση της κατάθεσης κάτι πολύ προσωπικού και ο χλευασμός της αλήθειας μου με έκανε να αισθανθώ περίεργα... Γιατί με αντιμετώπισαν σαν να είναι αυτό που λέω κάτι «μικρό»; Σαν να υποτίμησαν την αξία του; Εγώ το ένιωθα μέσα μου τόσο μεγάλο και σημαντικό! Μήπως δεν έπρεπε να το έχω αναφέρει;

Μετά από πολλά πολλά χρόνια ακόμα μου έρχεται στο μυαλό, πού και πού, αυτή η στιγμή...

Όσο μεγαλώνω και γνωρίζω τον εαυτό μου παραπάνω και ζω την ζωή μου όσο καλύτερα μπορώ, τόσο καταλαβαίνω πόσο πετυχημένη και εύστοχη ήταν η τότε απάντησή μου. Μέσα σε μία απάντηση συνδύασα την Τέχνη και την Αγάπη. Και η αλήθεια είναι πως σπάνια συνάντησα την Αγάπη μέσα στην Τέχνη. Στον καλλιτεχνικό χώρο βίωνα μία μόνιμη πάλη να προσπαθήσω να ενώσω δύο κόσμους που για εμένα ήταν αυτονόητα συνδεδεμένοι ενώ για τους περισσότερους δεν φαινόταν να ισχύει αυτό...

Για εμένα η τέχνη είναι αγάπη και η αγάπη είναι τέχνη.

Και ακόμα και αν τότε (και όχι μόνο τότε) γέλασαν μαζί μου, στην πορεία της ζωής μου εγώ συμφώνησα ακόμα παραπάνω με τον τότε εαυτό μου. Κατάλαβα ακόμα περισσότερο πόσο ταλέντο είναι το να αγαπάς. Μπορεί να μην μετράει για τον κόσμο σαν ταλέντο. Μπορεί να μην μετράει για τον κόσμο σαν καμία ιδιαίτερη ικανότητα. Μπορεί να μην υπάρχει κανένα πανεπιστήμιο, καμία σχολή, κανένα πτυχίο, κανένα δίπλωμα, κανένα χαρτί που να μιλάει για αυτό. Μπορεί να μην το αναφέρουν σαν κάτι σπουδαίο. Μπορεί αν το γράψεις στο βιογραφικό σου να γελάσουν μαζί σου και να μην σε πάρουν στα σοβαρά για καμία εργασία. Μπορεί να μην πληρώνεσαι για αυτό, να μην σου δίνει κανένα «κέρδος» με την έννοια που το εννοεί ο περισσότερος κόσμος. Αλλά όσο μεγαλώνω τόσο περισσότερο το πιστεύω. Το να αγαπάς τους ανθρώπους είναι τέχνη. Είναι ταλέντο. Αλλά και μαθαίνεται. Είναι και τεχνική. Και χαίρομαι που κανένα υποτιμητικό γέλιο δεν με έκανε να σταματήσω να εξασκώ αυτό το ταλέντο μου και να το εξελίσσω. Γιατί το μόνο πιο δύσκολο από το να πιστεύεις στους ανθρώπους είναι το να συνεχίσεις να πιστεύεις σε αυτούς, το μόνο πιο δύσκολο από το να εμπιστεύεσαι είναι να συνεχίσεις να εμπιστεύεσαι, το μόνο πιο δύσκολο από το να ερωτεύεσαι να συνεχίσεις να ερωτεύεσαι, το μόνο πιο δύσκολο από το να αγαπάς να συνεχίσεις να αγαπάς. Γιατί η ζωή σου δίνει πάντα αφορμές για να σταματήσεις. Το οτιδήποτε.

Και αυτά τα γέλια, τα κυριολεκτικά ή τα μεταφορικά, που ακούς, κατά καιρούς, ιδιαίτερα όταν είσαι πιο μικρός, ίσως και πιο ευάλωτος, σε κάνουν να θέλεις να κλειστείς στον εαυτό σου...

Μα, ευτυχώς, εγώ από τότε είχα αυτήν την διαφορετική αίσθηση... Ακόμα και αυτούς τους αγάπησα... Αυτούς τους ίδιους που γέλασαν μαζί μου... Βρήκα τρόπο να τους αγαπήσω... Και για αυτό ευθύνεται αυτό το ταλέντο μου με το οποίο οι ίδιοι γέλασαν...

Αυτό το να νιώθω τους ανθρώπους, να τους καταλαβαίνω, να τους συγχωρώ, να τους υποστηρίζω, να τους προστατεύω, να τους λέω την αποψή μου, να τους συμβουλεύω, να τους υποδεικνύω πότε πιστεύω ότι δεν συμπεριφέρονται σωστά, να προσπαθώ να τους κάνω καλύτερους... όπως κάνω και με τον εαυτό μου...

Αυτή η έντονη ενσυναίσθησή μου, αυτό το αιώνιο ενδιαφέρον μου, όχι μόνο δεν θεωρείται προτέρημα από τον περισσότερο κόσμο αλλά θεωρείται και ελάττωμα...

Ευτυχώς, από τότε είχα αυτήν την διαφορετική σκέψη... πως ίσως δεν χρειάζεται να αλλάξω για να ταιριάξω... πως ίσως είναι προτιμότερο να μην αλλάξω και ας μην ταιριάξω ποτέ...

Αυτό και έκανα...

Και όλη αυτή η αγάπη της ζωής έρχεται τώρα να με δικαιώσει... (αν και ποτέ δεν ζήτησα καμία δικαίωση από αυτήν... )

Γιατί αν δεν με άφηνα να είμαι τότε αυτό που ήμουν δεν θα γινόμουν αυτό που είμαι και δεν θα βίωνα τόσο ουσιαστικά τα πράγματα και τις καταστάσεις. Δεν θα αγαπούσα με τον τρόπο που αγαπώ και δεν θα έδειχνα και στους άλλους πως υπάρχει ένας άλλος τρόπος να γίνουν τα πράγματα. Μέσα από την αγάπη.

Και πια σας αφήνω, όσους θέλετε, αν θέλετε, να γελάσετε με αυτό...
Εγώ θα (σας) αγαπώ, έτσι κι αλλιώς...

Δικαίωμά σας το να γελάσετε...
Δικαίωμά μου το να αγαπώ...

Δεν νιώθω καμία έκθεση που το μοιράζομαι...
Κανένα φόβο για το αν είναι λάθος...

Γιατί αυτός είναι ο δρόμος μου...

Η Τέχνη. Η Ζωή.

Και πάνω από όλα η Αγάπη.

Και μπορεί να μην γνωρίζω αν θα ξαναβρεθώ πάνω στην σκηνή, μπορεί να μην ξέρω τι ακριβώς συμβαίνει με τον ένα λόγο για τον οποίο γεννήθηκα, μπορεί να μην έχω ιδέα αν η εσωτερική ζημιά που μου έχει γίνει είναι προσωρινή ή μόνιμη, μπορεί να μην ξέρω πια αν θα ξαναπαίξω ποτέ ρόλους, τουλάχιστον με τον ουσιαστικό τρόπο που τους έπαιζα, αλλά σε σχέση με τον δεύτερο λόγο για τον οποίο γεννήθηκα ξέρω πως δεν κινδυνεύω... γιατί η αγάπη μου πια το έχει αποδείξει... ό,τι κι αν συμβαίνει... κανείς δεν μπορεί να μου την στερήσει... συνεχίζει να υπάρχει...

Μόνο η αγάπη μένει σίγουρα...

Μόνο η αγάπη...

(Και, παρένθεση, όταν λέω «αγαπώ» δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση αφήνω τους άλλους να καταπατούν τα όριά μου, όταν λέω «καταλαβαίνω» δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση αφήνω τους άλλους να μην σέβονται το ποια είμαι, όταν λέω «συγχωρώ» δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση αφήνω τους άλλους να είναι στην ζωή μου ανεξάρτητα από το πώς μου συμπεριφέρονται, όταν λέω «νιώθω» τους ανθρώπους δεν σημαίνει πως δεν «νιώθω» τον εαυτό μου, δεν σημαίνει πως δεν είμαι άνθρωπος, με τα δικά μου συναίσθήματα, τις δικές μου σκέψεις, τις δικές μου ανθρώπινες πλευρές... Σε καμία περίπτωση το να θυμάμαι τους άλλους δεν σημαίνει ξεχνάω εμένα... )