Ήθελε και Ήθελα... «κάτι»

Ήθελε κάτι.
Ήθελε κάτι πολύ.
Ήθελε κάτι πάρα πολύ.
Προσπάθησε για αυτό.
Προσπάθησε πολύ.
Προσπάθησε πάρα πολύ.
Έπειτα...
Όπως ήταν οι συνθήκες...
Όπως ήταν οι καταστάσεις...
Κατάλαβε.
Πως δεν μπορεί να το έχει.
Πως δεν πρέπει να το θέλει.
Κι έτσι σταμάτησε να προσπαθεί.
Και όλοι του έλεγαν πως προσπάθησε λίγο,
Ενώ εκείνος ήξερε πως προσπάθησε πολύ.
Μπερδεύτηκε μετά.
Με τους στόχους και τα όνειρα...
Δεν υπήρχε...
Τίποτα να τον ευχαριστεί.
Τίποτα να θέλει.
Τίποτα να ποθεί.
Και γύρισε όλο τον κόσμο για να βρει κάποιον να τον βοηθήσει.
Αυτό το «κάτι» να ξαναβρεί,
Που θα του δώσει νόημα στην ζωή.
Και ήρθε σε εμένα (...), εμένα (!), εμένα (.),
-δεν έχω ιδέα πώς κατέληξε σε εμένα-
Νόμιζε πως εγώ γνωρίζω το μυστικό,
Για να προστατεύω αυτά τα «κάτι»,
Από τους ανθρώπους, για τους ανθρώπους...
Τι να του πω;
Τι να του δώσω;
Εγώ κι αν είχα χάσει αυτό το «κάτι» που ήθελα και ποθούσα...
Εγώ κι αν πια να προσπαθήσω δεν μπορούσα...
Κι όμως...
Τον βοήθησα χωρίς να το καταλάβω.
Απλά και μόνο...
Επειδή βρήκε έναν άνθρωπο (σχεδόν) σαν κι αυτόν.
«Σε ευχαριστώ» μου είπε.
«Τώρα ξέρω πως υπάρχει έστω κι άλλος ένας σαν κι εμένα.
Αυτό μου δίνει δύναμη να προσπαθήσω.
Αυτό μου δίνει όρεξη να συνεχίσω.»
Κι έφυγε...
Μετά από χρόνια,
Μου έστειλε γράμμα (...), γράμμα (!), γράμμα (.),
Πως έγινε πια,
Επιτέλους, αυτό που ήθελε να γίνει...
Και πως αν δεν με είχε συναντήσει,
Δεν θα τα είχε καταφέρει,
Να γίνει αυτό που έγινε.
Και να’ μαι εγώ...
Ακόμα εδώ.
Ίσως ο ρόλος μου δεν είναι να βρω τον δικό μου δρόμο.
Ίσως ο ρόλος μου να είναι να βοηθήσω τους άλλους να βρουν τον δικό τους.
Του είπα τότε την ιστορία της ζωής μου,
Του είπα τότε την ουσία της στιγμής μου,
Κι εκείνος οδηγήθηκε, από το τότε στο τώρα,
Στην ζωή του και στην στιγμή του.
Ίσως αυτός να είναι ο δρόμος μου,
Αυτός που οδηγεί τους άλλους στον δρόμο τους...

Να...

Να στηριχτώ στα πόδια μου.
Να κρατηθώ από τα χέρια μου.
Να μην φοβάμαι.
Να μην αγχώνομαι.
Να κοιτάζω ψηλά στα βλέμματα των ανθρώπων.
Να αισθάνομαι βαθιά στα βιώματα των ανθρώπων.
Να συνεχίζω.
Να περπατάω.
Να σημειώνω.
Να γράφω.
Να χαμογελάω.
Να γελάω.
Να κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ.
Όπως μπορώ, όταν μπορώ.
Να διαφωνώ αλλά όχι να συγκρούομαι.
Να συμφωνώ αλλά όχι να συμβιβάζομαι.
Να ακούω και Να μιλάω.
Να μην νιώθω κατώτερη.
Να μην νιώθω ανώτερη.
Να μην έχω ενοχές.
Να μην έχω εμμονές.
Να μου επιτρέπω να πέφτω.
Να μου επιτρέπω να σηκώνομαι.
Να κοιτάζω τον καθρέφτη.
Να ραγίζω τον καθρέφτη.
Να σπάω τον καθρέφτη.
Να φτιάχνω τον καθρέφτη.
Και, παρόλα αυτά, το είδωλό μου, παρά τις αλλαγές, να συνεχίζει να υπάρχει ανεξάρτητα από το πώς είναι ο καθρέφτης κάθε στιγμή.
Να ψιθυρίζω, Να φωνάζω...
Μα ο απόηχος της φωνής να είναι σταθερός ανεξάρτητα από την ένταση των συναισθημάτων... Έτσι η φωνή ακούγοντας τον αντίλαλο θα θυμηθεί πού και πώς πρέπει να είναι... και ο ήχος θα ομολοποιηθεί από την ηχώ.
Κι ας αισθάνομαι πως είμαι στην άκρη του γκρεμού να βρίσκω το κέντρο το δικό μου.
Κι ας αισθάνομαι πως είμαι στην μέση της θάλασσας να βρίσκω το κύμα το δικό μου.
Να αναπνέω.
Να κινούμαι.

Να χορεύω.
Παρά τους πόνους του σώματος.
Παρά τους φόβους του πνεύματος.
Να χορεύω.

Να μην χρειάζεται να αποδείξω πως έχω δίκιο.
Να μην χρειάζεται να μου αποδείξουν πως έχω άδικο.
Να μην έχω δίκιο.
Να μην έχω άδικο.
Και το ίδιο να ισχύει και για τους άλλους.
Να μην έχουν δίκιο.
Να μην έχουν άδικο.
Όμως να υπάρχουν και περιπτώσεις,
που υπάρχει το δίκαιο και το άδικο.
Το σωστό και το λάθος.
Να υπερασπίζομαι το σωστό.
Να διορθώνω το λάθος.

Να μην νιώθω μικρή.
Να μην νιώθω μεγάλη.
Ή Να νιώθω και μικρή και μεγάλη.

Να είμαι εγώ.
Να γίνομαι εγώ.

Να είμαι δυνατή.
Να μείνω δυνατή.

Να στηρίζω εμένα.
Να στηρίζω τους άλλους.

Να αγαπώ εμένα.
Να αγαπώ τους άλλους.

Να στηρίζω την αγάπη.
Να αγαπώ την στήριξη.
Να στηρίζω και να αγαπώ την ζωή.

Φοβάμαι.

Φοβάμαι. Δεν μου αρέσει που φοβάμαι. Αλλά φοβάμαι. Βέβαια, το θέμα δεν είναι αν φοβάται κανείς. Το θέμα είναι να αναγνωρίζει τον φόβο και να συνεχίζει παρά την ύπαρξή του. Να τον ξεπερνάει. Φοβάμαι πολύ. Και το ότι φοβάμαι πολύ και όχι λίγο, με εκνευρίζει ακόμα περισσότερο. Θα ήθελα, τουλάχιστον, να φοβάμαι λίγο. Δεν νιώθω δυνατή. Ίσως για αυτό να φοβάμαι τόσο. Δεν νιώθω ούτε ψυχολογικά ούτε σωματικά «υγιής». Νιώθω υπερβολικά αδύναμη... Και στις εκρήξεις... στις αναταραχές... στις συγκρούσεις... οι αδύναμοι δεν έχουν δύναμη ούτε για να αγωνιστούν, ούτε για να κρυφτούν. Φαντάζομαι, απλά ακινητοποιούνται μπροστά σε αυτό που συμβαίνει. Δεν νιώθω καθόλου περήφανη που φοβάμαι. Θα ήθελα να μην φοβάμαι. Είμαι στενοχωρημένη επειδή φοβάμαι και... φοβάμαι επειδή είμαι στενοχωρημένη. Νομίζω και με την στενοχώρια το ίδιο πρέπει να κάνει κανείς, να μην της δίνει τόση σημασία. Όπως και με τον φόβο. Να μην του δίνεις τόση σημασία. Να συνεχίζεις και ας αιωρούνται γύρω σου και μέσα σου και ο φόβος και η στενοχώρια. Κάποια στιγμή, υποχωρούν χωρίς να το καταλάβεις. Ακριβώς επειδή δεν τους έδωσες τόσο βάρος όσο ζητούσαν, τόσο χώρο όσο διεκδικούσαν. Χωρίς να υποτιμήσεις την ύπαρξή τους δεν άφησες στα χέρια τους την ζωή σου. Δεν υποτίμησες ούτε την ύπαρξή σου.

Ο ροζ φάκελος

Άνοιξα τον ροζ χάρτινο φάκελο.
Έναν από τους ροζ χάρτινους φακέλους.
Είναι πολλοί.
Τόσοι που μοιάζουν ατελείωτοι, αλλά δεν είναι.
Ήθελα να δω τι έχει μέσα.
Αυτός ο ροζ φάκελος που δεν γράφει τίποτα από έξω.
Για να ξεκαθαρίσω το χάος.
Αν έχει κάτι που χρειάζομαι, που θέλω, που αγαπώ ή αν έχει κάτι που πια είναι περιττό στην ζωή μου, κάτι παλιό, ξεχασμένο, αδιάφορο, πονεμένο, χωρίς θέση στο τώρα.

Ω! Τι έκπληξη!
Ένα σωρό χαρτιά! Σκισμένα, τσαλακωμένα, διπλωμένα, μουτζουρωμένα, γραμμένα, με μένα, για μένα, από μένα, σε μένα...
Ένα σωρό χώροι! Θέατρα και Μουσικές Σκηνές και Ωδεία και Χορευτικές Σχολές! Όταν έψαχνα για πρόβες, για παραστάσεις, για συνεργάτες, για δασκάλους, για γνώση, για εξέλιξη...
Τηλέφωνα, Ονόματα, Διευθύνσεις, ηλεκτρονικές και μη...
Ξαναπροσπάθησα πριν κάποια χρόνια.
Αλήθεια, ξαναπροσπάθησα με όλες μου τις δυνάμεις... ή τουλάχιστον με όσες δυνάμεις μου είχαν απομείνει...
Ήταν λίγο πριν αρχίσει η κρίση...
Ήταν και λίγο μετά...
Ξαναπροσπάθησα.
Ραδιοφωνικοί σταθμοί, κανάλια, εκδοτικοί οίκοι, στούντιο ηχογραφήσεων, τυπογραφεία...
Ψάχνωντας απεγνωσμένα...
Ανθρώπους να με στηρίξουν.
Χορηγούς, παραγωγούς...
Αναζητώντας κάποιον να επενδύσει στην αξία μου πέρα από εμένα...
Πηγαίνοντας εδώ, εκεί, αλλού, παραλλού...
Μιλώντας με αυτόν, με αυτήν, τον άλλον, τον παράλλον...

Σημειώσεις στα χαρτιά...
Να θυμάμαι...
Αυτός ο χώρος είναι ωραίος μα ακριβός...
Αυτός ο άνθρωπος είναι «πετυχημένος» μα αγενής...
Αυτό, ίσως, να με ενδιαφέρει στο μέλλον...
Αυτό, ίσως, να με ενδιέφερε στο παρελθόν...
Τικ και Χι.
Αυτό, ίσως, για εμένα, να έχει κάποτε ενδιαφέρον...
Αυτό, αποκλείεται, για εμένα, να έχει ποτέ ενδιαφέρον...

Απογοητευτικές συναντήσεις...
Απαισιόδοξες στιγμές...

Άρχισα να σκίζω και να πετάω χαρτιά...

Είναι πολύ πιθανό οι χώροι να έχουν αλλάξει...
Το ίδιο και οι άνθρωποι...
Ελπίζω οι άνθρωποι, τουλάχιστον, αν άλλαξαν, να άλλαξαν προς το καλύτερο...

Άλλοι χώροι θα έκλεισαν, άλλο χώροι θα άνοιξαν...
Άλλοι άνθρωποι θα «έκλεισαν», άλλοι άνθρωποι θα «άνοιξαν»...

Οι κατάλογοι μου δεν είχαν νόημα πια... Οι λίστες στο σήμερα είναι διαφορετικές... Ο χάρτης διαρκώς διαμορφώνεται, το τοπίο συνεχώς αλλάζει...

Έτσι απλά, πετάχτηκαν οι παλιές προσπάθειες στα σκουπίδια μήπως και καταφέρουμε να προχωρήσουμε στις καινούριες...

Κράτησα μερικά. Τα πιο σπουδαία, τα πιο σημαντικά... Για να θυμάμαι και λίγο από το τότε μου... όχι τόσα, όμως, που να γεμίζουν ασφυκτικά τον φάκελο... Άφησα χώρο για το μέλλον... όποιο κι αν είναι αυτό... αν έρθει... όπως θα έρθει... Εγώ, πάντως, του άφησα χώρο αφήνοντάς μου χώρο...

Πέταγα, πέταγα, πέταγα...

Βρήκα και κάτι στο τέλος... Εκεί, κάτω κάτω, πίσω από όλα... Το είχα ξεχάσει. Ή μάλλον... Δεν το είχα ξεχάσει... Το θυμόμουν... απλά είχα καιρό να το δω και να το διαβάσω... Το θυμόμουν λίγο αλλιώς... και πάλι συγκινητικό... απλά τώρα με τις τωρινές καταστάσεις, μου φάνηκε ακόμα πιο συγκινητικό...

Ένας άνθρωπος... που αφιέρωσε πολλά χρόνια στο θέατρο... αλλά μετά πήρε απόσταση από αυτό... Ένας άνθρωπος που ποτέ δεν είχαμε μιλήσει από κοντά... που δεν τον είχα γνωρίσει και δεν με είχε γνωρίσει... που τον είχα δει μόνο στην σκηνή και αυτό παλιά όταν ήμουν σχετικά μικρή...

Μου έγραψε ένα μήνυμα... Ένα μήνυμα διαφορετικό από όλα τα υπόλοιπα... που μέσα στο χάος του τότε με έκανε να δακρύσω, να κλάψω, να κρατηθώ από αυτό απεγνωσμένα...

Ένα μήνυμα που ενώ δεν με ήξερε ούτε εμένα ούτε την ιστορία μου, χωρίς να μπορεί να με στηρίξει ή να με υποστηρίξει, χωρίς να έχει τις λύσεις στα προβλήματα ή τις απαντήσεις στα ερωτήματα, με καταλάβαινε και με ένιωθε...

Ένα μήνυμα που ήταν φως, που ήταν ελπίδα.

Είναι φορές που έχεις ανάγκη να ακούσεις αυτά που εσύ γνωρίζεις μα κανένας άλλος δεν μιλάει (τολμάει να μιλήσει;) για αυτά. Έχεις ανάγκη να τα ακούσεις και από κάποιον άλλον. Για να καταλάβεις πως δεν είσαι τρελός. Για να νιώσεις πως δεν είσαι μόνος.

Μου επιβεβαίωσε ότι δεν είμαι ανίκανη επειδή δεν τα βγάζω πέρα, δεν είμαι αδύναμη επειδή δεν τα «καταφέρνω».

Έτσι όπως είναι ο «χώρος» είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να βρεθεί χώρος... για εμένα...

Απλά και μόνο επειδή είμαι αυτό που είμαι...

Το διάβασα και τώρα αυτό το μήνυμα... και πάλι με συγκίνησε... κάθε του λέξη...

Το έβαλα και πάνω πάνω μέσα στον ροζ φάκελο πριν τον κλείσω...

Ώστε αν μπει αργότερα το μέλλον και ενωθεί με το παρελθόν να έχουν έναν σύνδεσμο όμορφο και ομαλό...

Αυτό το μήνυμα να είναι ανάμεσα στα παλιά και στα καινούρια χαρτιά... να γίνεται διαχωριστικό χωρίς να χωρίζει... συνδέοντας, για μια ακόμα φορά, τα χάρτινα κομμάτια του μη χάρτινου εαυτού μου, μέσα στον χάρτινο και μη χάρτινο, χώρο και χρόνο...

Ο γεράκος

Περπάτησα αρκετά. Έπειτα σκέφτηκα... να συνεχίσω να περπατάω ή μήπως να πάρω το τρένο; Και αποφάσισα να πάρω το τρένο για δύο μόνο στάσεις. Θα μπορούσα να περπατήσω απλά ένιωθα λίγο κουρασμένη. Περιμένω το τρένο. Έρχεται το τρένο. Μπαίνω στο τρένο. Περνάει μια στάση. Ανοίγουν οι πόρτες. Μπαίνει ένας γεράκος ο οποίος μιλάει μόνος του, απαγγέλει, τραγουδάει. Για μια διαδρομή μιας στάσης, ο γεράκος συνέχιζε ασταμάτητα, κάποιοι κρυφογελούσαν, κάποιοι αδιαφορούσαν, κάποιοι κοιτούσαν αμήχανα εδώ, εκεί ή αλλού. Κι εγώ; Εγώ... τον άκουγα να μιλάει... για μια Μαριλού... Ξέρω, φυσικά, πως δεν μίλαγε για εμένα... αλλά τι περίεργο... να μπαίνω στο τρένο και να ακούω έναν γεράκο να λέει «Γειά σου, Μαριλού, γαλιάντρα, που θα μείνεις δίχως άντρα!» και «Θα σου φύγω βρε γαλιάντρα Μαριλού...», δεν θυμάμαι την συνέχεια, «για να πάω να μείνω κάπου αλλού;», κάτι τέτοιο... Δεν άντεξα, ήθελα να μοιραστώ με κάποιον, αυτήν την κωμικοτραγική ειρωνία της στιγμής. Γυρνάω στην κοπελίτσα που ήταν δίπλα μου και με κοίταζε όλο νόημα και της λέω με τα χείλια μου «Με λένε Μαριλού...»... Και αυτό ήταν... δεν μπορούσε να κρατηθεί... χαμήλωσε το κεφάλι της και προσπαθούσε να συγκρατήσει το γέλιο της και να μην με κοιτάζει... Εγώ πάλι δεν μπορώ να πω πως μπορούσα να γελάσω... μπορούσα να χαμογελάσω αλλά όχι να γελάσω... άκουγα πράγματα... για «εμένα»... Το τρένο σταμάτησε. Άφησα πίσω τον γεράκο που έλεγε κάτι για τις γυναίκες και κάτι για τους άντρες και τραγουδούσε λαϊκά άσματα, όπως τα είπε και ο ίδιος, κάτι για καρδιές που αλυσοδένονται με χρυσές αλυσίδες και έφυγα ακούγοντας ξανά και ξανά το όνομά μου σε διάφορες φράσεις του με διάφορους τρόπους. Κατέβηκα στην στάση μου και συνέχισα να περπατάω καθώς απομακρυνόμουν όχι από την ιστορία του γεράκου αλλά από την ιστορία μιας Μαριλούς που δεν θα γνωρίσω ποτέ...

Δεν δίνουμε χώρο

Δεν δίνουμε χώρο. Ο ένας στον άλλον.
Το ζω καθημερινά. Και εγώ και όλοι.
Δεν έχουμε καμία αίσθηση του χώρου, του δικού μας ή του άλλου.
Ο ένας πάνω στον άλλον αντί ο ένας δίπλα στον άλλον.
Σπρώχνουμε τον μικρό, σκουντάμε τον αδύναμο.
Αδιαφορούμε για τον Άνθρωπο.
Αυτή είναι η ουσία.
Δεν απλωνόμαστε στον χώρο... Μαζευόμαστε όλοι μαζί στο ίδιο σημείο... Δεν θα ήταν απαραίτητα κακό αν δεν γινόταν με τον τρόπο που γίνεται...Αν θέλαμε να στηρίξουμε και όχι να αρπάξουμε... Τότε μπορεί και να μην ήταν άσχημη αυτή η «ένωση»... Αλλά αυτό που συμβαίνει είναι ότι ερχόμαστε ο ένας κοντά στον άλλον για να κλέψουμε, να χτυπήσουμε, να υποτιμήσουμε... Και η ανάσα του διπλανού μας είναι σαν να θέλει να ρουφήξει την παραμικρή, ακόμα και παράλογη, ευχάριστη διάθεση... για να βάλει στην θέση της την μικρότητα και την μιζέρια.
Υπάρχουν όρια. Νοητά χαραγμένα...
Κι όμως κανείς δεν τα αισθάνεται...
Πώς γίνεται ο ρυθμός της ζωής να σε κάνει να μην κάνεις ένα βήμα πίσω για να περάσει το αναπηρικό καροτσάκι ή ένα βήμα μπροστά για να χωρέσει η γυναίκα με τα δύο παιδάκια της; Πώς γίνεται να μην νιώθεις την ανάγκη του χώρου και για εσένα μα και για τους άλλους; Και δεν είναι ανάγκη για να σεβαστείς τον άλλον να είναι παιδί ή ηλικιωμένος... Υπάρχουν όλες οι ενδιάμεσες ηλικίες... Όλοι το ίδιο ζητάμε. Σεβασμό. Και αυτή η κοπελίτσα η 17χρονη μπορεί να έχει ανάγκη τον χώρο που δεν της δίνεις και αυτός ο 30χρονος άντρας μπορεί να έχει ανάγκη τον χώρο που του στερείς... Και αυτή η 40χρονη κυρία και αυτός ο 55χρονος κύριος... Δεν είναι δύσκολο να τους βρεις... Αρκεί να τους δεις... Πώς είναι δυνατόν να μην σε νοιάζει αυτός ή ο άλλος άνθρωπος, να μην σε ενδιαφέρει αυτή ή η άλλη ζωή;
Στο ίδιο βαγόνι να βρίσκεστε,
στον ίδιο δρόμο να περπατάτε,
στην ίδια στάση να στέκεστε,
στο ίδιο παγκάκι να κάθεστε,
και όμως όχι μόνο να μην τους έχεις προσέξει... μα να είσαι εσύ που τους έσπρωξες, τους σκούντηξες, τους πάτησες, τους ποδοπάτησες, τους πέρασες, τους προσπέρασες... Σαν όλος ο χώρος να ήταν δικός σου... μόνο δικός σου... και δεν γινόταν να χωρέσουν κι άλλοι μέσα σε αυτόν...
Μα ο χώρος μας ανήκει. ΜΑΣ.
Και μπορούμε να χωρέσουμε όλοι.
Όχι απαραίτητα γιατί είμαστε καλοί.
Μεγάλη συζήτηση το αν και τι είμαστε και το τι σημαίνει καλό ή κακό...
Χωράμε γιατί είμαστε άνθρωποι.
Μπορώ να σηκωθώ για να κάτσεις.
Μπορώ να σταματήσω για να περάσεις.
Αλλά αν με δεις χλωμή και αδύναμη...
Μπορείς κι εσύ...
Να σηκωθείς για να κάτσω.
Να σταματήσεις για να περάσω.
Δεν σου το ζητάω σαν ανταλλαγή.
Δεν σου το ζητάω σαν ανταμοιβή.
Σου το ζητάω σαν άνθρωπος προς άνθρωπο...
Μην αδιαφορείς όχι για εμένα. Όχι μόνο για εμένα. Μην αδιαφορείς για τον Άνθρωπο...
(Δώσε χώρο στους ανθρώπους για να γεννηθούν οι Άνθρωποι.)

Ποιος γέννησε τον μπαμπά σου και την μαμά σου;

Ήμουν μικρή αλλά ακόμα θυμάμαι εκείνο το διάλειμμα όπου ένας δάσκαλος του δημοτικού σχολείου, όχι ο δικός μου δάσκαλος αλλά ο δάσκαλος μιας μεγαλύτερης τάξης, από αυτούς που μου φαίνονταν αυστηροί και σοβαροί και που ποτέ δεν μου είχε απευθύνει τον λόγο μέχρι τότε, ήρθε κοντά μου και μου μίλησε.

«Ποιος γέννησε τον μπαμπά σου και την μαμά σου;» με ρώτησε.

«Ο πατέρας τους και η μητέρας τους.» απάντησα.

«Και ποιος γέννησε τον πατέρα τους και την μητέρα τους;» με ρώτησε.

«Ο πατέρας τους και η μητέρα τους.» συνέχισα εγώ.

«Ναι, αλλά ποιος γέννησε τον πατέρα τους και την μητέρα τους;» με ρώτησε, αλλά τώρα λίγο πιο εκνευρισμένος.

«Ο πατέρας τους και η μητέρα τους.» συνέχισα εγώ, ήρεμα.

«Ναι, ναι, αλλά ποιος γέννησε τον πατέρα τους και την μητέρα τους;» με ρώτησε, αλλά τώρα φανερά πιο εκνευρισμένος.

«Ο πατέρας τους και η μητέρα τους.» συνέχισα εγώ, χωρίς να ταράζομαι καθόλου από τον εκνευρισμό του.

Και έτσι πέρασε όλο το διάλειμμα... Με εκείνον να με ρωτάει «Ποιος γέννησε τον πατέρα τους και την μητέρα τους;» και με εμένα να επαναλαμβάνω την ίδια ακριβώς απάντηση «Ο πατέρας τους και η μητέρα τους.». Δεν έχω ιδέα πόσες φορές το είπα... προφανώς, ακριβώς, όσες φορές με ρώτησε... Εκείνος εκνευριζόταν όλο και παραπάνω και όλο και παραπάνω... και εγώ απαντούσα ήρεμα... Αν και είναι η αλήθεια δεν μου άρεσε καθόλου αυτό που συνέβαινε... Ήμουν πολύ μικρούλα... αλλά, παρόλα αυτά, ήξερα πολύ καλά, γιατί ήρθε σε εμένα και τι ήθελε να του πω... κάτι που δεν θα του το έλεγα... Θεωρούσα πως ήταν μια συζήτηση που αν ήθελε θα έπρεπε να κάνει με τους γονείς μου και όχι με εμένα, σαν μεγάλος προς μεγάλους, σαν ίσος προς ίσους... Στο τέλος, βαρέθηκα. Στην τελευταία ίδια ερώτησή του απάντησα κάτι διαφορετικό. Δεν ήταν η πιο έξυπνη απάντηση που θα μπορούσα να δώσω. Το γνώριζα. Αλλά ήθελα απλά να τον κάνω να σταματήσει. Μάλιστα, το θεώρησα λίγο «ήττα» δική μου. Ήμουν ικανή να μείνω όλη την ημέρα εκεί και να του απαντάω το ίδιο πράγμα. Αλλά το διάλειμμα έφτανε στο τέλος του, εγώ είχα να πάω στην δική μου τάξη και στον δικό μου δάσκαλο, και θεωρούσα εξάλλου και πολύ ανούσια την «συζήτησή» μας. Έτσι στην τελευταία ερώτηση «Ποιος γέννησε τον πατέρα τους και την μητέρα τους;» απάντησα «Δεν ξέρω.» και εκείνος μου είπε «Ε, όταν μάθεις έλα να μου πεις!» και έφυγε απότομα ακόμα εκνευρισμένος αλλά ένα αμυδρό χαμόγελο του με έκανε να νομίζω πως είχε την αίσθηση ότι «νίκησε» απλά και μόνο γιατί και καλά με έφτασε να απαντήσω κάτι άλλο... Βέβαια, ήταν μια νίκη όχι ολοκληρωτική. Γιατί δεν του είπα αυτό που ήξερα, σχεδόν από την αρχή, όχι ακριβώς από την αρχή γιατί μου πήρε κάποιο χρόνο να το καταλάβω, ότι θέλει να του πω. Ήθελε να του απαντήσω «Ο Θεός.». Ήξερε ότι δεν πίστευα σε κανένα Θεό και είναι δύσκολο να σε αποδεχτεί ένα ολόκληρο σχολείο όταν δεν πιστεύεις σε κανένα Θεό. Τότε ακόμα πιο δύσκολο (θέλω να πιστεύω) από τώρα.

Ω! Το πόσοι δάσκαλοι με είχαν δυσκολέψει! Το πόσοι γονείς! Το πόσοι μαθητές! Και το πόσο δεν καταλάβαιναν πως με την συμπεριφορά τους όχι μόνο δεν με έκαναν να πιστεύω στον ανύπαρκτο για εμένα Θεό με έκαναν να σταματάω να πιστεύω, έστω και στιγμιαία, ευτυχώς, στιγμιαία, στον υπαρκτό για εμένα Άνθρωπο.

Δεν μπορούσα να αποδεχτώ με τίποτα κάποιες συμπεριφορές κάποιων ανθρώπων που στο όνομα ενός Θεού ήταν ικανοί να προσβάλλουν το πρόσωπο ενός Ανθρώπου.

Έτσι κι εγώ έμαθα μόνη μου, για αυτόν και για άλλους λόγους, χωρίς να καταλάβω πώς το έχω μάθει, την αποστασιοποίηση από τις καταστάσεις... με το μάτι ενός μικρού θεού και με την καρδιά ενός μεγάλου ανθρώπου... παρατηρούσα και βίωνα...

Οι συμμαθητές μου ήταν απλά παιδιά, συνήθως, είχαν την συμπεριφορά των γονιών τους, οι γονείς ήταν κι αυτοί κάποιων παιδιά που, το πιθανότερο, κι αυτοί να είχαν την συμπεριφορά των δικών τους γονιών, και οι δάσκαλοι ήταν κι αυτοί κάποιων παιδιά και κάποιων γονείς, γεννήθηκαν και μεγάλωσαν κάπως από κάποιους και γεννήθηκαν και μεγάλωναν με το ίδιο «κάπως» κάποιους...

Μήπως κι εγώ εξάλλου παιδί των γονιών μου δεν ήμουν; Στοιχεία δικά τους δεν είχα; Κι αυτή η ελευθερία του αν θέλω να πιστέψω σε κάποιον Θεό ή αν θέλω να μην πιστέψω από ποιον μου δόθηκε;

Μπορεί, λοιπόν, να κρύβεται μια μικρή σοφία σε αυτό που απάντησα μικρή...

Αυτό το «Ο πατέρας τους και η μητέρα τους.»... μας γεννάει, μας μεγαλώνει, μας δημιουργεί...

Ίσως μπορούμε να ξεφύγουμε, λιγό ή πολύ, από αυτό... αλλά χρειάζεται και κόπος και τρόπος...

Είτε μας αρέσει είτε όχι... η αρχή μας δεν βρίσκεται καν μόνο στους γονείς μας... αλλά στους γονείς των γονιών μας και στους γονείς των γονιών των γονιών μας και... η δική μας προσωπική ιστορία πάει πολύ πιο πίσω από όσο γνωρίζουμε, από όσο μπορούμε να μάθουμε και από όσο μπορούμε να φανταστούμε... αλλά μπορεί να πάει και πολύ πιο μπροστά από όσο ελπίζουμε, από όσο μπορούμε να οραματιστούμε και από όσο μπορούμε να ονειρευτούμε...

Και κάπως έτσι ενώνονται όλοι οι άνθρωποι αυτού του κόσμου... κι ας νιώθουν χωρισμένοι...

Και στην ερώτηση

«Ποιος γέννησε τον μπαμπά σου και την μαμά σου;»

(Είτε το γνωρίζουμε είτε όχι...)

Όλοι έχουμε την ίδια απάντηση...

(Και δεν είναι η απάντηση που ήθελε να ακούσει ο δάσκαλος του σχολείου... )